Als je de eerste afleveringen in deze serie gelezen hebt, weet je (als je dat niet allang wist) dat we leven in een vierkeuzemogelijkheid. Iedereen heeft altijd, op elk moment, vier manieren om een probleem te benaderen, een uitdaging aan te gaan, een doel te bereiken, te reageren op iets of iemand. Hoe bewuster je je hiervan bent, hoe eenvoudiger het leven is. Door te leren schakelen maak je met veel minder moeite verbinding met anderen.

De BegripsAcademie werkt al jaren voor uiteenlopende organisaties met hoge verzuimcijfers (het helpen verlagen ervan is steevast een van onze opdrachten). Daarbij doen we voortdurend praktijkonderzoek naar menselijk gedrag. Zo hebben we gedurende 24 maanden alle deelnemers aan onze trainingen en workshops die eerder getroffen waren door een burn-out, uitgenodigd om een vragenlijst in te vullen.

De hypothese die we wilden toetsen was deze: als al het menselijk gedrag in termen van vierstemmigheid te duiden is, moet dit ook opgaan voor de manieren waarop burn-outs ontstaan. Dan moeten, met anderen woorden, burn-outs ook op vier verschillende manieren ontstaan.

De hypothese werd klip en klaar bevestigd. Het is je wellicht niet onbekend dat mensen onder druk (bij spanning, conflicten, verandering) geneigd zijn om voorkeursgedragingen in extremere vorm in te zetten. Dat komt omdat gedrag een vertaling is van een onderliggend, vaak fundamenteel verlangen. Onder druk wordt dat verlangen sterker en gedrag daardoor meer uitgesproken.

Wat blijkt in de aanloop naar een burn-out? Dat voorkeursgedrag geleidelijk het enige gedrag wordt. Mensen worden, met andere woorden, eenstemmig. Om het met een vierkleurenprinter te vergelijken: alsof je alles steeds maar in één kleur uitprint en zo één cartridge helemaal leegtrekt. Waarna de hele printer stopt met printen.

Inmiddels had of heeft één op de zeven werkenden in Nederland een burn-out. Afgezien van het leed dat het de betrokkenen en hun directe omgeving berokkent, is het ook nog een kostenpost van jewelste en een extra belasting voor degenen die het werk moeten opvangen. Om deze redenen is het zo belangrijk om burn-outsignalen in een zo vroeg mogelijk stadium te herkennen en mensen met de juiste ondersteuning te helpen het tij te keren. Een complicerende factor is hierbij nog het feit dat het in ons land door veel mensen ‘niet normaal’ gevonden wordt om aan te geven dat iets je te veel wordt. Uit stressschaamte doet men er liever het zwijgen toe, tot het te laat is.

Het herkennen en bespreekbaar maken van signalen is van het allereerste belang. Het begrijpen hoe je vierstemmig de balans kunt herstellen en burn-outs kunt voorkomen is punt twee. Waarop te letten en wat te doen, daarover gaan de vier volgende afleveringen.

Wil je in de tussentijd meer ontdekken over je eigen vierstemmigheid en die van anderen? In zowel de Playstore als de Appstore vind je onze app, ‘De BegripsCode’ die je een schat aan informatie geeft.

En als je acuut ondersteuning wilt hoef je er in een mailtje maar om te vragen: info@begripsacademie.nl.