Vele van ons zijn opgevoed met de opdracht: behandel een ander zoals je zelf behandeld wil worden. En dat is er precies de oorzaak van dat we zo vaak – uiteraard onbedoeld  – ergernis bij anderen opwekken. Een simpel voorbeeld.

Je vindt het zelf prettig dat als iemand je kritiek wil geven, hij of zij dat doet met tact, behulpzaamheid en een zekere mate van geruststelling. Omdat je geleerd hebt een ander te behandelen zoals je zelf behandeld wilt worden, benader je Bob, een collega die je op een fout wilt wijzen, dus in alle rust. Je vraagt hem even te gaan zitten en schenkt een kopje thee voor hem in. Er verschijnt al een frons op zijn voorhoofd, hij kijkt ongedurig op zijn horloge en hij breekt je na drie zinnen af met zoiets als: ‘Ja, uh is er iets? Zeg het maar!’  Met al je goede bedoelingen heb je alleen maar irritatie opgewekt en de kans dat de kritiek goed landt is ineens een heel stuk kleiner geworden.Want wat is het geval? Bob blijkt kritiek gewoon het liefst zonder omwegen, recht voor z’n raap geserveerd te krijgen. Dat kan hij namelijk heel goed hebben. En van al die behoedzaamheid wordt hij heel kregelig. Want hij vindt het zonde van zijn tijd en denkt zelfs dat je hem niet voor vol aanziet.

Andersom werkt het uiteraard net zo. Bob’s directheid schiet bij jou in het verkeerde keelgat. Je vindt het een botte boer, je slaat dicht en je bedenkt je op weg naar huis pas wat je had moeten terugzeggen.

Veel beter werkt het als we die oude uitdrukking omdraaien. Als we een ander behandelen zoals de ander behandeld wil worden. Als Bob kritiek zo direct en concreet mogelijk krijgt opgediend. En als hij die zelf met wat meer inleiding en zorgzaamheid geeft. Negentig procent van de bereidheid om te luisteren wordt veroorzaakt doordat de boodschapper de juiste stijl, de juiste vorm, de juiste taal hanteert. En negentig procent van irritatie en onwil doordat die stijl, vorm en taal niet de juiste zijn. Door meer af te stemmen op de vormvoorkeuren van een ander voorkom je veel ergernis en bereik je je doelen stukken sneller.